Geschreven door Olaf van Kootenopzondag 24 januari 2010
Gelezen
1313
AstroStarters, na vele maanden radiostilte is het de hoogste tijd om iets van me te laten horen. Ik heb enige tijd geleden vernomen, net als jullie trouwens, dat Marcel-Jan gestopt is met AstroStart. Eerlijk gezegd kan niemand hem dat kwalijk nemen - ik ben dankbaar dat hij het toch nog enkele maanden heeft volgehouden in z'n eentje. Hiermee lijkt inderdaad een einde te zijn gekomen voor AstroStart.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopwoensdag 23 december 2009
Gelezen
1159
Hoewel ik gestopt ben met Astrostart schrijf ik nog steeds over actuele ruimtevaart en astronomie. Ik ben een blog gestart op VKBlogs (Volkskrant blogs). De blog heet "In het diepe" (http://inhetdiepe.vkblog.nl/ ) en ik zal er in ieder geval qua langere artikelen gewoon van tijd tot tijd mijn stukjes plaatsen. Sterker nog, er staan er al een paar.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopdinsdag 15 december 2009
Gelezen
1695
Aan alles komt een einde. Ooit begon ik te schrijven voor Astrostart.nl toen Tim, Marijn en Olaf nog het leeuwendeel voor hun rekening namen. Toen was het prima dat ik af en toe eens wat schreef. Nu was ik (bijna) in mijn eentje verantwoordelijk voor de hele site. Dat was niet helemaal de bedoeling. Ik heb het geprobeerd, maar de druk om over allerlei nieuws te schrijven haalde de lol eraf de laatste tijd. Ik denk dat ik nog wel wil blijven schrijven over ruimtevaart en astronomie, maar waar en in welke vorm, dat weet ik nog niet.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopwoensdag 09 december 2009
Gelezen
981
In januari dit jaar ontdekten wetenschappers dat methaan in de atmosfeer van Mars steeds ververst wordt uit onbekende bron. "Leven?", dachten sommigen, maar er waren meer mogelijke bronnen: reacties tussen vulkanisch gesteente en water of meteorieten. Meteorieten zouden met zo'n hitte door de atmosfeer komen dat dit een chemische reactie opleverde met methaan als gevolg. Een nieuw wetenschapppelijk artikel sluit deze laatste factor uit. Dus rest: leven of water?
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopzondag 06 december 2009
Gelezen
805
Afgelopen week kwamen Europese wetenschappers bijeen om zich te beraden over de selectie van toekomstige wetenschappelijke ESA missies uit zes voorstellen. Het gaat om 6 missies die vallen onder het Cosmic Visions 2015-2025 programma en die een middelmatig budget vergen. De missies die geselecteerd worden, moeten rond 2017 à 2018 gelanceerd gaan worden. Tussen de kandidaten zitten een asteroïde-missie, een telescoop die het donkere universum in kaart moet brengen en een zonneorbiter.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopzaterdag 05 december 2009
Gelezen
1381
De Subaru-telescoop, die op Mauna Kea in Hawaii staat, kreeg een tijd geleden een nieuw instrument, een verbeterde coronograaf. Deze coronograaf blokkeert het licht van een ster, zodat het zwakkere licht, dat vanaf planeten rond die ster weerkaatst, waargenomen kan worden. In augustus 2009 werd het instrument voor het eerst bij observaties gebruikt en dit leverde een directe observatie op van een exoplaneet. Het is voor de eerste keer dat een exoplaneet rond een zon-achtige ster direct geobserveerd is.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopzaterdag 05 december 2009
Gelezen
1254
De Mars-rover Spirit zit nog altijd vast in Troy, een kuil vol Mars-zand. Na maanden studie is NASA twee weken geleden begonnen aan een "exit-strategie". Het gaat moeizaam. Sinds het begin van de uitbraakpoging heeft de rover opdracht gekregen om 9,5 meter te rijden en dat heeft een rit van 15 mm opgeleverd en ook een beweging van 5 mm de grond in. Maar bij die wielbewegingen graaft Spirit zoveel grond op, dat men iets bijzonders heeft ontdekt. Tegelijkertijd ontdekte Opportunity een heel belangrijke rots.
Even lezen levert soms onverwachtse ontdekkingen op. Vrijdag 4 december toonde de astronomische picture of the day een foto van het dubbelcluster NGC884 en NGC869 (zie de blauwe letters/cijfers in de linker afbeelding. De naam van NGC869 was voorzien van een link naar een site. En toen ik daar op klikte, belandde ik op de site van "The Deep Sky Browser"...
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopdinsdag 01 december 2009
Gelezen
1222
In april volgend jaar zal een Atlas V raket een kleine shuttle in de ruimte brengen voor de Amerikaanse luchtmacht. Het is de X-37B Orbital Test Vehicle en het ruimteschip lijkt tot op zekere hoogte op de space shuttle, maar dan kleiner, en met twee staarten i.p.v. een. De X-37 is al in ontwikkeling sinds 1999, toen NASA het project nog uitvoerde. In 2004 nam de Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) het project over en werd de ontwikkeling van de X-37 geheim. Vorige week publiceerde de Amerikaanse luchtmacht enkele foto's.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopmaandag 30 november 2009
Gelezen
656
STS-129 is een picture perfect missie geweest. Op tijd gelanceerd, succesvolle ruimtewandelingen en vrijdag landde het ook weer volgens planning. Tijdens de missie werden twee rekken met reservemateriaal en experimenten gelanceerd. Het enige wat mis ging, was dat het Astrostart artikel over de missie niet op tijd was. Daarom heb ik er een uitgebreide terugblik van gemaakt.
De zoektocht naar de overblijfselen van bolvormige sterrenhopen en dwergstelsels binnen ons melkwegstelsel heeft door het gebruik van nieuwe technieken opvallend succes geboekt. Dankzij waarnemingen met de Very Large Telescoop van de ESO zijn astronomen er in geslaagd om een beter beeld te krijgen van de lokale sterrencluster Terzan 5 nabij de in stofwolken gehulde kern van ons melkwegstelsel.
Astronomen veronderstellen al heel lang dat grote spiraalvormige en elliptische sterrenstelsels samensmeltingen zijn van dwergsterrenstelsels en sterrenhopen. Dankzij de moderne telescopen op aarde en in de ruimte hebben zij beelden van dwergsterrenstelsels die in aanraking zijn of komen met grote sterrenstelsels. Daarom wordt de aandacht wat verlegd naar de mogelijke waarneembare overblijfselen binnen de sterrenstelsels. Maar de gekoesteerde hypothese is misschien wat te simpel.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopwoensdag 25 november 2009
Gelezen
1164
Dertien jaar geleden kwam een stuk rots in het nieuws dat ontdekt was op Antarctica en dat van Mars afkomstig was. Van meteoriet ALH84001 (ALH voor Allen Hills in Antarctica) werden opnamen gemaakt onder de elektronenmicroscoop en men ontdekte hele kleine structuren dat wel eens fossiele overblijfselen van micro-organismen zouden kunnen zijn. Destijds had men veel twijfels daarover. Een nieuw onderzoek is zekerder dat leven op Mars was.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopdinsdag 24 november 2009
Gelezen
1086
Na Cassini's waarnemingen van de ringen tijdens Saturnus' equinox, heeft NASA de ruimtesonde nu weer op een pad langs de ijsmanen gestuurd. En dat leverde afgelopen weekend weer mooie plaatjes op. Cassini zoefde op ongeveer 1600 kilometer langs de Saturnusmaan en kreeg Enceladus' geisers in beeld toen deze in actie waren. Dat was nog nooit gelukt. Het werd een spectakel.
Onlangs publiceerde NASA de resultaten van de IBEX satelliet (Interstellar Boundary Explorer), een satelliet die de heliosfeer rond ons zonnestelsel in beeld bracht, zonder er naartoe te reizen (zoals de Voyagers-1 en 2). IBEX' vondsten hebben ons model van de heliosfeer enigszins veranderd. Dit artikel gaat over de betekenis van die vonsten.
In 1963 werd een grote wolk waterstofgas, Smith's cloud genoemd, ontdekt in de buurt van onze melkweg. In januari 2008 verscheen er een publicatie in NewScientist dat Smith's cloud zich in de richting van ons melkwegstelsel beweegt. Nadere studie toont aan dat de wolk een bijzonder fenomeen laat zien.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopdonderdag 19 november 2009
Gelezen
1015
De Fermi gamma straling ruimtetelescoop heeft wellicht aanwijzingen gevonden voor donkere materie. Het bewijs is niet definitief geleverd, maar de Fermi heeft wel interessante gegevens gevonden die in die richting wijzen. Hoe zit dat in elkaar? Volgens de theorie bestaat donkere materie uit vreemde deeltjes, genaamd WIMPs (weakly interacting massive particles). Een merkwaardige eigenschap van die WIMPs is dat als ze elkaar tegen komen ze elkaar uitschakelen en dan ontstaat energie. Fermi heeft wellicht die energie gedetecteerd.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopdonderdag 19 november 2009
Gelezen
692
Time Magazine heeft NASA's Ares I-X raket, die 28 oktober gelanceerd werd, uitgeroepen tot innovatie van het jaar. De Ares I-X was een proeflancering van wat straks NASA's raket voor de bemande Orion moet worden. Er was nog wel wat af te dingen op die titel. Er vloog geen Orion ruimteschip mee, bijvoorbeeld. Die vlucht laat nog een jaar of zes op zich wachten. De Space Frontier Foundation wil nog wel verder gaan. Volgens hen was de hele lancering van de Ares I-X boerenbedrog.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopmaandag 16 november 2009
Gelezen
696
Zonder enige vertraging vertrok space shuttle Atlantis maandagavond om 20:28 op haar een-na-laatste missie, STS-129. Atlantis brengt zeven astronauten en twee paletten met experimenten en reserveonderdelen (ExPRESS-1 en 2) mee naar ruimtestation ISS. De ExPRESS-1 en 2 worden bevestigd aan de Integrated Truss Structure, de witte balk waar de grote zonnepanelen aan bevestigd zijn. Tijdens drie ruimtewandelingen wordt de installatie van ExPRESS-1 en 2 begeleid en ze worden verder ingericht.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopzondag 15 november 2009
Gelezen
1041
De discussie in de shoutbox over Astrostart was mij natuurlijk niet helemaal ontgaan. Er zijn de laatste tijd weinig berichten op Astrostart verschenen, dat besef ik me. Het probleem is dat er momenteel ook maar één schrijver over is. En dat ben ik. En helaas heb ik de komende weken nog veel reistijd en drukke projecten op de agenda. Hopelijk is het over een paar weken rustiger en kan ik de draad weer oppakken.
Geschreven door Marcel-Jan Krijgsmanopzaterdag 14 november 2009
Gelezen
853
Meer dan een maand geleden nam NASA's LCROSS satelliet de inslag van een Centaur rakettrap in een maankrater waar (alvorens zelf ook in te slaan). NASA hoopte dat uit gegevens die LCROSS kort voor diens eigen inslag naar de Aarde doorstuurde zou blijken of er water op de Maan te vinden is. Vrijdag publiceerde NASA de resultaten: Ja, er is water gevonden. En ook nog is een duidelijke hoeveelheid gevonden: de pluim van de inslag bevatte minstens 100 kg waterijs.
AstroStarters, na vele maanden radiostilte is het de hoogste tijd om iets van me te laten horen. Ik heb enige tijd geleden vernomen, net als jullie trouwens, dat Marcel-Jan gestopt is met AstroStart. Eerlijk gezegd kan niemand hem dat kwalijk nemen - ik ben dankbaar dat hij het toch nog enkele maanden heeft volgehouden in z'n eentje. Hiermee lijkt inderdaad een einde te zijn gekomen voor AstroStart. 
In januari dit jaar ontdekten wetenschappers dat methaan in de atmosfeer van Mars steeds ververst wordt uit onbekende bron. "Leven?", dachten sommigen, maar er waren meer mogelijke bronnen: reacties tussen vulkanisch gesteente en water of meteorieten. Meteorieten zouden met zo'n hitte door de atmosfeer komen dat dit een chemische reactie opleverde met methaan als gevolg. Een nieuw wetenschapppelijk artikel sluit deze laatste factor uit. Dus rest: leven of water? 
Afgelopen week kwamen Europese wetenschappers bijeen om zich te beraden over de selectie van toekomstige wetenschappelijke ESA missies uit zes voorstellen. Het gaat om 6 missies die vallen onder het Cosmic Visions 2015-2025 programma en die een middelmatig budget vergen. De missies die geselecteerd worden, moeten rond 2017 à 2018 gelanceerd gaan worden. Tussen de kandidaten zitten een asteroïde-missie, een telescoop die het donkere universum in kaart moet brengen en een zonneorbiter. 
De Subaru-telescoop, die op Mauna Kea in Hawaii staat, kreeg een tijd geleden een nieuw instrument, een verbeterde coronograaf. Deze coronograaf blokkeert het licht van een ster, zodat het zwakkere licht, dat vanaf planeten rond die ster weerkaatst, waargenomen kan worden. In augustus 2009 werd het instrument voor het eerst bij observaties gebruikt en dit leverde een directe observatie op van een exoplaneet. Het is voor de eerste keer dat een exoplaneet rond een zon-achtige ster direct geobserveerd is. 
De Mars-rover Spirit zit nog altijd vast in Troy, een kuil vol Mars-zand. Na maanden studie is NASA twee weken geleden begonnen aan een "exit-strategie". Het gaat moeizaam. Sinds het begin van de uitbraakpoging heeft de rover opdracht gekregen om 9,5 meter te rijden en dat heeft een rit van 15 mm opgeleverd en ook een beweging van 5 mm de grond in. Maar bij die wielbewegingen graaft Spirit zoveel grond op, dat men iets bijzonders heeft ontdekt. Tegelijkertijd ontdekte Opportunity een heel belangrijke rots. 
Even lezen levert soms onverwachtse ontdekkingen op. Vrijdag 4 december toonde de astronomische picture of the day een foto van het dubbelcluster NGC884 en NGC869 (zie de blauwe letters/cijfers in de linker afbeelding. De naam van NGC869 was voorzien van een link naar een site. En toen ik daar op klikte, belandde ik op de site van "The Deep Sky Browser"... 
In april volgend jaar zal een Atlas V raket een kleine shuttle in de ruimte brengen voor de Amerikaanse luchtmacht. Het is de X-37B Orbital Test Vehicle en het ruimteschip lijkt tot op zekere hoogte op de space shuttle, maar dan kleiner, en met twee staarten i.p.v. een. De X-37 is al in ontwikkeling sinds 1999, toen NASA het project nog uitvoerde. In 2004 nam de Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) het project over en werd de ontwikkeling van de X-37 geheim. Vorige week publiceerde de Amerikaanse luchtmacht enkele foto's. 
STS-129 is een picture perfect missie geweest. Op tijd gelanceerd, succesvolle ruimtewandelingen en vrijdag landde het ook weer volgens planning. Tijdens de missie werden twee rekken met reservemateriaal en experimenten gelanceerd. Het enige wat mis ging, was dat het Astrostart artikel over de missie niet op tijd was. Daarom heb ik er een uitgebreide terugblik van gemaakt.
De zoektocht naar de overblijfselen van bolvormige sterrenhopen en dwergstelsels binnen ons melkwegstelsel heeft door het gebruik van nieuwe technieken opvallend succes geboekt. Dankzij waarnemingen met de Very Large Telescoop van de ESO zijn astronomen er in geslaagd om een beter beeld te krijgen van de lokale sterrencluster Terzan 5 nabij de in stofwolken gehulde kern van ons melkwegstelsel.
Astronomen veronderstellen al heel lang dat grote spiraalvormige en elliptische sterrenstelsels samensmeltingen zijn van dwergsterrenstelsels en sterrenhopen. Dankzij de moderne telescopen op aarde en in de ruimte hebben zij beelden van dwergsterrenstelsels die in aanraking zijn of komen met grote sterrenstelsels. Daarom wordt de aandacht wat verlegd naar de mogelijke waarneembare overblijfselen binnen de sterrenstelsels. Maar de gekoesteerde hypothese is misschien wat te simpel. 
Na Cassini's waarnemingen van de ringen tijdens Saturnus' equinox, heeft NASA de ruimtesonde nu weer op een pad langs de ijsmanen gestuurd. En dat leverde afgelopen weekend weer mooie plaatjes op. Cassini zoefde op ongeveer 1600 kilometer langs de Saturnusmaan en kreeg Enceladus' geisers in beeld toen deze in actie waren. Dat was nog nooit gelukt. Het werd een spectakel. 
Onlangs publiceerde NASA de resultaten van de IBEX satelliet (Interstellar Boundary Explorer), een satelliet die de heliosfeer rond ons zonnestelsel in beeld bracht, zonder er naartoe te reizen (zoals de Voyagers-1 en 2). IBEX' vondsten hebben ons model van de heliosfeer enigszins veranderd. Dit artikel gaat over de betekenis van die vonsten. 
In 1963 werd een grote wolk waterstofgas, Smith's cloud genoemd, ontdekt in de buurt van onze melkweg. In januari 2008 verscheen er een 
De Fermi gamma straling ruimtetelescoop heeft wellicht aanwijzingen gevonden voor donkere materie. Het bewijs is niet definitief geleverd, maar de Fermi heeft wel interessante gegevens gevonden die in die richting wijzen. Hoe zit dat in elkaar? Volgens de theorie bestaat donkere materie uit vreemde deeltjes, genaamd WIMPs (weakly interacting massive particles). Een merkwaardige eigenschap van die WIMPs is dat als ze elkaar tegen komen ze elkaar uitschakelen en dan ontstaat energie. Fermi heeft wellicht die energie gedetecteerd. 
Time Magazine heeft NASA's Ares I-X raket, die 28 oktober gelanceerd werd, uitgeroepen tot innovatie van het jaar. De Ares I-X was een proeflancering van wat straks NASA's raket voor de bemande Orion moet worden. Er was nog wel wat af te dingen op die titel. Er vloog geen Orion ruimteschip mee, bijvoorbeeld. Die vlucht laat nog een jaar of zes op zich wachten. De Space Frontier Foundation wil nog wel verder gaan. Volgens hen was de hele lancering van de Ares I-X boerenbedrog. 
Meer dan een maand geleden nam NASA's LCROSS satelliet de inslag van een Centaur rakettrap in een maankrater waar (alvorens zelf ook in te slaan). NASA hoopte dat uit gegevens die LCROSS kort voor diens eigen inslag naar de Aarde doorstuurde zou blijken of er water op de Maan te vinden is. Vrijdag publiceerde NASA de resultaten: Ja, er is water gevonden. En ook nog is een duidelijke hoeveelheid gevonden: de pluim van de inslag bevatte minstens 100 kg waterijs. 